Wie eigenaar van een appartementsrecht wordt, is daarmee ook automatisch lid van de Vereniging van Eigenaars (VvE). Dit wordt het kwalitatieve lidmaatschap van de VvE genoemd.
Kwalitatieve lidmaatschap van de VvE
Het lidmaatschap van de VvE is wettelijk vastgelegd in artikel 5:125 lid 2 BW: iedere appartementseigenaar is van rechtswege lid van de VvE. Het lidmaatschap ontstaat dus niet door aanmelding of acceptatie, maar automatisch op het moment van verkrijging van het appartementsrecht. Dat is niet het moment van koop, maar het moment van levering van het appartementsrecht bij de notaris. Omgekeerd eindigt het lidmaatschap van rechtswege op het moment dat het appartementsrecht wordt overgedragen aan een nieuwe eigenaar.
Dit lidmaatschap heet kwalitatief omdat het onlosmakelijk verbonden is met de hoedanigheid van appartementseigenaar. Zodra iemand die hoedanigheid verliest, vervalt ook het lidmaatschap. Een appartementseigenaar kan het lidmaatschap dan ook niet opzeggen, overdragen of afstaan. Dat is wettelijk uitgesloten. Dit onderscheidt de VvE fundamenteel van een gewone vereniging in de zin van Boek 2 BW, waarbij het lidmaatschap in beginsel opzegbaar is op grond van artikel 2:35 BW en artikel 2:36 BW.
Pas zodra een appartementseigenaar zijn woning verkoopt en de levering vindt plaats bij de notaris, houdt het lidmaatschap van de VvE automatisch op te bestaan en wordt de nieuwe eigenaar van rechtswege lid. Er is geen afzonderlijke handeling vereist.
Waarom is de VvE geen gewone vereniging?
Het kwalitatieve karakter van het lidmaatschap hangt samen met de bijzondere aard van de VvE. De VvE is geen vereniging in de zin van Boek 2 BW en ook geen vereniging als bedoeld in artikel 8 van de Grondwet of artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het verplichte karakter van het lidmaatschap is om die reden niet in strijd met de vrijheid van vereniging. De VvE is immers geen vrij te kiezen organisatievorm, maar een wettelijk verplichte bestuursvorm voor gezamenlijke appartementseigenaars.
De VvE is op grond van artikel 5:124 lid 1 BW een rechtspersoon, maar dan wel van een geheel eigen aard. Het doel van de VvE is gelegen in het beheer van de goederenrechtelijke gemeenschap die de appartementseigenaars gezamenlijk vormen. De VvE fungeert daarmee in de eerste plaats als beheers- en organisatie-vehikel.
Conclusie
Wie een appartement koopt, wordt automatisch en onvermijdelijk lid van de VvE. Dat kwalitatieve lidmaatschap van de VvE eindigt even automatisch bij overdracht van het appartementsrecht. Tussentijdse opzegging is niet mogelijk.
